پادکست طبقه 16، اهورا نیازی، یوتیوبر و بلاگر – اپیزود 166
اهورا نیازی یک یوتیوبر و بلاگر ایرانی علاقهمند به فناوری است که با محتوای جذاب خود در حوزه تکنولوژی و گجتها شناخته میشود. او در سال ۲۰۱۸ کانال یوتیوب خود را راهاندازی کرد و از آن زمان، جدیدترین گجتها را بررسی میکند، اخبار فناوری را پوشش میدهد و دیدگاههای خود را درباره پیشرفتهای تکنولوژی به اشتراک میگذارد. کانال او با جذب مخاطبان فراوان، جایگاه ویژهای در جامعه فناوری ایران پیدا کرده است. در این گفتگو، اهورا نیازی که در زمینه تکنولوژی و تولید محتوای دیجیتال فعالیت میکند از مسیر کاری و تجربیاتش میگوید. او از همان ابتدا خودش را یک «ژورنالیست تکنولوژی» میداند؛ کسی که علاقهمند است درباره تکنولوژی فکر کند، تحقیق کند، تحلیل کند و با دیگران درباره آن صحبت کند. او میگوید از سخنرانی و مجریگری هم لذت میبرد اما مهمتر از همه دوست دارد اخبار و موضوعات تکنولوژی را به زبانی ساده و صادقانه برای مردم بازگو کند.
او به روند رشد صفحه اینستاگرام خود اشاره میکند که از سال ۹۸ شروع شد. نقطه عطف او سال ۱۴۰۰ بود که تصمیم گرفت هر روز رأس ساعت ۵ صبح بیدار شود و اخبار ۲۴ ساعت گذشته تکنولوژی را رصد کند و در قالب برنامهای به نام «خبر امروز» در یوتیوب منتشر کند. همین استمرار باعث شد ظرف یک سال از حدود ۶۰۰-۷۰۰ هزار دنبالکننده به بیش از ۱.۵ میلیون برسد. به گفته خودش، این موفقیت تنها به خاطر یک پست نبود بلکه حاصل تلاش روزانه، پیگیری و عشق به این حوزه بود.
او درباره کار با برندها و تبلیغات هم صحبت میکند. اهمیت میدهد که چه چیزی را تبلیغ کند. حدود ۹۰ درصد تبلیغاتی که به او پیشنهاد میشود را رد میکند چون یا جنس بیکیفیت است، یا قیمت غیرمنطقی دارد یا اصلاً در حوزه فعالیت او نیست. مثلاً درباره سرمایهگذاری یا رمزارزها هرگز محتوای تبلیغی تولید نکرده چون به مسئولیتش در قبال سرمایه مردم آگاه است. تنها جایی که گاهی تبلیغ میکند، دورههایی مثل CS50 دانشگاه هاروارد است که دربارهشان تحقیق کرده و میداند محصول معتبری هستند.
نکتهای که به آن اشاره میکند، تفاوت برخورد او با کمپینهای پولی است. وقتی محتوایی را صرفاً بررسی میکند، پول کمتری میگیرد و آزاد است که هم نکات مثبت و هم منفی را بگوید. اما حتی وقتی پول تبلیغ میگیرد، همیشه هشتگ «تبلیغ» میگذارد تا مخاطب بداند با یک محتوای اسپانسری روبهروست. از نظر او این شفافیت، احترام به مخاطب است و وظیفه تولیدکننده محتواست که بگوید تبلیغ میکند.
اهورا نیازی در ادامه بحث به فضای پر از «هیت» در شبکههای اجتماعی اشاره میکند. میگوید شبکههای اجتماعی در واقع مثل خیابانهای جامعه هستند، فقط در قالب دیجیتال. همان آدمهایی که قبلاً در خیابان دور دور میکردند، غیبت میکردند یا بحث میکردند، حالا پشت گوشی همان رفتارها را در قالب کامنت و توییت انجام میدهند. به گفته او خیلیها پشت اکانتهای ناشناس حرفهایی میزنند که شاید واقعاً نمیدانند چه تأثیر سنگینی میتواند بر زندگی افراد بگذارد. او حتی مثال میزند که بعضی از کارمندان شرکتهایی که تحت فشار هجوم کاربران قرار گرفتند، به فکر خودکشی افتادهاند. برای همین از نظر او آدمها باید بیشتر مراقب زبان و قلمشان باشند و قبل از قضاوت یا توهین، فکر کنند.
بحث به کمپینهای مختلف کشیده میشود. میگوید در ایران برندهای بزرگی مثل دیجیکالا که خودش به حد کافی شناختهشده است، بیشتر برای «در ذهن ماندن» تبلیغات میکنند، نه برای فروش مستقیم. اما برای برندهای کوچک، مهمترین کار خلق ارزش پایدار است، نه کمپینهای مقطعی که فقط یک عدد را برای مدت کوتاهی بالا ببرند و بعد دوباره به وضعیت قبل برگردند. او این کار را به کاشتن سبزی خوردنی در مقابل کاشتن درخت پرتقال تشبیه میکند. سبزی زود درمیآید و زود هم تمام میشود، اما درخت پرتقال زمان میخواهد و بعد میتواند سالها محصول بدهد.
در ادامه به بازار اینفلوئنسر مارکتینگ در ایران میپردازند. او میگوید در ایران تعرفهها بر اساس میزان تأثیرگذاری و اعتبار فرد تعیین میشود. برخلاف حوزه بیوتی (آرایشی و سبک زندگی) که نرخهای بسیار بالایی دارد و گاهی برای یک استوری ۱۵۰ میلیون تومان میگیرند، حوزه تکنولوژی اینطور نیست و رقابت بالا باعث شده قیمتها منطقیتر باشد. در ایران معمولاً برندها برای تبلیغ مستقیم سراغ آژانسهای تبلیغاتی میروند که مثل یک «دلال زبردست» با نتورک قوی، اینفلوئنسر مناسب را پیدا میکنند. هر چند سیستمهای آنلاین شفاف مثل کشورهای پیشرفته که بشود قیمتها و پکیجها را دید و حتی بید گذاشت، در ایران هنوز رایج نیست.
به تفاوت تولید محتوا در یوتیوب و اینستاگرام هم اشاره میکند. میگوید یوتیوب فارسی مدتی است از حالت نشستن و صرفاً صحبت کردن درباره موضوعات سرگرمی عبور کرده و حالا به سمت ساخت شوهای خلاقانه رفته است. اینستاگرام هم که بازار اصلی ایران است، دستهبندیهای مشخصی دارد؛ مثل تکنولوژی، آشپزی و سرگرمی. بچههای حوزه سرگرمی به دلیل تعداد بالای تولیدکنندگان، قیمت پایینتری دارند و برای بالا بردن برند شخصیشان سراغ بازیگری یا همکاری با سلبریتیها میروند.
در بخشهایی از گفتگو درباره واکنشهای منفی و دلیل این هیتها صحبت میشود. او معتقد است بخشی از این نفرتپراکنیها به خاطر تفاوت سلیقه است. میگوید وقتی خیلی ساده، معمولی و بیطرف باشی، کمتر کسی به تو حمله میکند. اما به محض اینکه بخشی از «خود واقعیت» را نشان بدهی، ممکن است برخلاف سلیقه بعضیها باشی و همین باعث شود به جای نادیده گرفتن، بهت هیت بدهند. این دقیقاً همان چیزی است که صاحبین شبکههای اجتماعی میخواهند، چون باعث تعامل (engagement) میشود.
اهورا نیازی به صراحت میگوید که اصلاً دوست ندارد همه از او خوششان بیاید. حتی اگر در یک مهمانی ۱۰ نفره ۴ نفر از او خوششان نیاید، مشکلی ندارد. میگوید دلیل راهاندازی پادکست و تولید محتوایش این بوده که دیدگاه خاصی دارد که اتفاقاً ممکن است مخالفان زیادی هم داشته باشد. او از فرهنگ خاصی که در استارتاپهای خودش ساخته حرف میزند و میگوید هیچ وقت هدفش این نبوده که همه را راضی کند. ترجیح میدهد با کسانی تعامل کند که دیدگاهش را میفهمند و حتی اگر مخالفند، منتقدانه و محترمانه صحبت میکنند.
در نهایت صحبت به این میرسد که دنیای دیجیتال و شبکههای اجتماعی ترکیبی از آدمهای مختلف است: بعضی فرهیختهاند، بعضی پر از عقده و منفیگرا. او میگوید ما به عنوان انسان باید یاد بگیریم با ملاحظهتر باشیم، از نظرات منفی منطقی و منتقدانه استقبال کنیم، ولی وارد فضای توهین و هیت بیدلیل نشویم. چون در نهایت، همه ما در همین جامعهایم و به حمایت و همراهی هم نیاز داریم.