دانوش وحدت، پزشکی دیجیتال – 175

در این قسمت از پادکست طبقه ۱۶، سهیل علوی با دانوش وحدت، بنیان‌گذار و مدیرعامل استارتاپ «هوما»، به گفتگویی عمیق درباره مسیر شکل‌گیری و توسعه این کسب‌وکار در حوزه پزشکی دیجیتال می‌پردازد. دانوش وحدت توضیح می‌دهد که از ابتدای مسیر دغدغه‌اش این بوده که چگونه می‌توان با استفاده از فناوری، به‌خصوص هوش مصنوعی، فرآیند درمان و مراقبت پزشکی را متحول کرد. او معتقد است که مسیر سنتی سیستم درمانی بیش از حد وابسته به درمان پس از بیماری است، در حالی که اگر بتوانیم داده‌های سلامت را به‌درستی جمع‌آوری و تحلیل کنیم، می‌توان به پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها دست یافت و هزینه‌های نظام سلامت را به طرز چشمگیری کاهش داد.

دانوش با اشاره به چالش‌های فراوانی که در طول مسیر با آن روبه‌رو بوده‌اند، توضیح می‌دهد که ادغام فناوری‌های نوین با زیرساخت‌های سنتی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، مقاومت فرهنگی و سازمانی زیادی ایجاد می‌کند. بسیاری از مدیران و پزشکان در ابتدا به این نوع تغییرات اعتماد ندارند، اما هوما تلاش کرده است با ارائه شواهد علمی، رعایت دقیق استانداردهای امنیتی و به ویژه توجه به حریم خصوصی داده‌های بیماران، این اعتماد را جلب کند. می‌گوید که یکی از نقاط قوت هوما، ایجاد محصولاتی بوده که نه‌تنها از نظر فناوری پیشرفته هستند، بلکه از منظر تجربه کاربری نیز با فرآیندهای پیچیده و پر از اصطکاک بیمارستانی همخوانی دارند. به‌عبارتی، آن‌ها فقط یک نرم‌افزار ارائه نداده‌اند؛ بلکه سیستمی طراحی کرده‌اند که می‌تواند خود را با پیچیدگی‌های سیستم سلامت وفق دهد.

یکی دیگر از نکات بسیار مهمی که دانوش به آن اشاره می‌کند، مسئله مدیریت داده و مقیاس‌پذیری پلتفرم هوما است. این شرکت موفق شده است با جذب سرمایه بیش از ۲۰۰ میلیون دلار، به یکی از بازیگران جدی حوزه سلامت دیجیتال تبدیل شود و مسیر رشد بین‌المللی را هموار کند. جذب این حجم از سرمایه به گفته دانوش، نتیجه تعهد تیم هوما به یک هدف مشخص بوده است: ایجاد تغییر واقعی در نظام سلامت. آن‌ها همواره تلاش کرده‌اند که هنگام مذاکره با سرمایه‌گذاران، تمرکز خود را روی مأموریت اصلی شرکت حفظ کنند و اسیر وسوسه‌های کوتاه‌مدت نشوند.

دانوش در بخش دیگری از صحبت‌هایش توضیح می‌دهد که برای موفقیت در چنین حوزه‌ای، باید نگاه بلندی داشت و بتوان به‌طور مداوم بازخورد از بیماران، پزشکان و شرکای تجاری دریافت کرد. هوما همواره تلاش کرده است که با گوش دادن به نیازهای واقعی کاربرانش، محصول خود را بهبود دهد. به گفته او، موفقیت هوما نتیجه ترکیب سه عامل کلیدی بوده: تیمی متعهد، محصولی قابل اعتماد و اکوسیستمی که حاضر بوده با این نوآوری‌ها همکاری کند.

دانوش باور دارد که ایران ظرفیت‌های بالقوه بسیار بالایی در حوزه پزشکی دیجیتال دارد. از یک سو جامعه مهندسی و برنامه‌نویسی ایران توانمند و خلاق است، و از سوی دیگر، بازار داخلی ایران با حجم جمعیت بالا می‌تواند بستری مناسب برای آزمایش و رشد چنین خدماتی باشد. او تاکید می‌کند که گرچه مسیر بین‌المللی شدن دشوار است، اما با سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و ایجاد اعتماد در سطح جهانی می‌توان به این هدف دست پیدا کرد.

دانوش بر این نکته تاکید دارد که موفقیت در حوزه سلامت دیجیتال نه‌تنها نیازمند دانش فنی است، بلکه باید بتوان اعتماد کل سیستم درمانی را به‌دست آورد. این مسیر به صبر، دانش، مهارت‌های ارتباطی قوی و مهم‌تر از همه باور به اثرگذاری اجتماعی نیاز دارد. او معتقد است که استارتاپ‌هایی مانند هوما می‌توانند آینده نظام سلامت را تغییر دهند و باعث شوند که افراد پیش از بیمار شدن، مورد مراقبت قرار بگیرند؛ این همان تحولی است که به گفته او می‌تواند زندگی میلیون‌ها انسان را بهبود بخشد.

مدل کسب‌وکار هوما چگونه طراحی شده است؟

هوما یک پلتفرم سلامت دیجیتال است که تمرکز اصلی‌اش روی پزشکی از راه دور، مراقبت‌های مستمر و پیشگیری از بیماری‌ها قرار دارد. برخلاف بسیاری از استارتاپ‌های سلامت که صرفاً یک اپلیکیشن برای ارتباط بیمار و پزشک ایجاد می‌کنند، مدل کسب‌وکار هوما چندلایه و سیستمی است.

اجزای اصلی مدل کسب‌وکار هوما:

• فروش خدمات به بیمارستان‌ها و سیستم‌های سلامت (B2B)
• هوما به جای تمرکز صرف روی فروش مستقیم به کاربران (مدل B2C)، بیشتر به ارائه خدمات و پلتفرم‌های نرم‌افزاری به بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها و شرکت‌های بیمه می‌پردازد.
• این پلتفرم به بیمارستان‌ها کمک می‌کند تا بیماران خود را به صورت مستمر پایش کنند و داده‌های دقیق‌تری از وضعیت بیماران پس از ترخیص جمع‌آوری کنند.
• پایش از راه دور و مدیریت بیماری‌های مزمن
• هوما ابزارهایی را فراهم کرده که بیماران بتوانند داده‌های حیاتی خود (مثل فشار خون، قند خون، ضربان قلب و ...) را از طریق اپلیکیشن یا دستگاه‌های هوشمند به صورت لحظه‌ای به پزشکان منتقل کنند.
• این داده‌ها توسط الگوریتم‌های هوش مصنوعی تحلیل شده و اگر وضعیت بیمار به نقطه هشدار برسد، پزشک یا مراقب به سرعت مطلع می‌شود.
• مدل مشارکتی با شرکت‌های دارویی و بیمه‌ها
• هوما با شرکت‌های دارویی قرارداد می‌بندد تا در مطالعات بالینی (Clinical Trials) از پلتفرم آن‌ها برای جمع‌آوری داده استفاده شود.
• این همکاری باعث می‌شود داروها با سرعت و دقت بیشتری در فازهای آزمایشی تست شوند.
• همچنین همکاری با شرکت‌های بیمه برای طراحی خدمات پیشگیرانه از منابع درآمدی مهم هوما است.
• ارائه راهکارهای داده‌محور برای تصمیم‌گیری‌های درمانی
• یکی از جذاب‌ترین بخش‌های مدل کسب‌وکار هوما این است که به پزشکان و مدیران بیمارستان ابزارهایی برای تحلیل داده و تصمیم‌گیری دقیق ارائه می‌دهد.
• با استفاده از داشبوردهای تحلیلی، بیمارستان‌ها می‌توانند روندها و ریسک‌های سلامت بیماران خود را در سطح کلان رصد کنند.

چه الگوریتم‌هایی در هوما استفاده می‌شود؟

هوما به‌طور گسترده از هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های کلان (Big Data) استفاده می‌کند. بخش‌های کلیدی فناوری هوما شامل موارد زیر است:

• تحلیل پیش‌بینی‌کننده (Predictive Analytics): الگوریتم‌هایی که بر اساس داده‌های گذشته بیمار (از جمله علائم حیاتی، سوابق پزشکی، رفتارهای روزمره و...) می‌توانند احتمال بروز حمله قلبی، نارسایی تنفسی یا وخیم شدن وضعیت بیمار را پیش‌بینی کنند.
• مدل‌های یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning): این مدل‌ها به هوما کمک می‌کنند تا به‌طور پویا برنامه‌های مراقبتی بیماران را شخصی‌سازی کند. به این معنا که برنامه مراقبت هر بیمار بسته به شرایطش دائما بهینه می‌شود.
• مدل‌های پردازش زبان طبیعی (NLP): برای تحلیل مکالمات، یادداشت‌های پزشکی و پاسخ‌های بیماران به سوالات در چت‌بات‌های هوما از NLP استفاده می‌شود تا سیستم بتواند معنی جملات و نگرانی‌های بیمار را به‌درستی درک کند.
• سیستم‌های هشدار خودکار (Alert Systems): این سیستم‌ها داده‌های حیاتی بیماران را به‌صورت زنده پایش می‌کنند و اگر داده‌ای از محدوده نرمال خارج شود، به پزشک و بیمار اطلاع فوری می‌دهند.
• یکپارچه‌سازی با دستگاه‌های IoT سلامت
• هوما با بسیاری از دستگاه‌های پوشیدنی و سنسورهای پزشکی (مانند ساعت‌های هوشمند، دستگاه‌های تست قند خون و فشار خون) هماهنگ است و داده‌ها به‌صورت بلادرنگ به پلتفرم ارسال می‌شود.

مزیت رقابتی هوما نسبت به سایر رقبا چیست؟

هوما نه‌تنها نرم‌افزار طراحی کرده، بلکه کل چرخه مراقبت از بیمار (از پیشگیری تا پایش بعد از درمان) را در نظر گرفته است. توانسته اعتماد شرکت‌های بزرگ دارویی، بیمه‌ای و بیمارستانی را جلب کند؛ این موضوع در حوزه سلامت که بسیار محافظه‌کار است، یک دستاورد بسیار مهم به حساب می‌آید. هوما الگوریتم‌هایی با دقت بالا و داده‌های غنی دارد که باعث می‌شود پیش‌بینی‌های آن قابل اتکا باشد.